Nghệ nhân dân tộc Ê Đê quảng bá văn hóa dân tộc mình tại “Ngôi nhà chung”

(LVH) - Thông qua nhóm nghệ nhân dân tộc Ê Đê đang hoạt động thường xuyên tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) đã góp phần quảng bá, giới thiệu những nét văn hóa đặc trưng, độc đáo của dân tộc Ê Đê đến với cộng đồng các dân tộc anh em cũng như du khách trong nước và quốc tế. 

Làng dân tộc Ê Đê nằm trong cụm Làng II, thuộc Khu các làng dân tộc, nơi tái hiện không gian văn hóa của 18 dân tộc sinh sống tại vùng Trường Sơn, Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ với hệ ngôn ngữ Môn - Khmer, Nam Đảo.

Không gian văn hóa Ê Đê được phục dựng tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam bao gồm hai nhà sàn dài: diện tích xây dựng 156m2, ba kho lúa tổng diện tích xây dựng 18m2, hai nhà mồ diện tích xây dựng 40m2, bên cạnh cảnh quan khác như sân đua voi, cầu kiều, xích đu, hàng cây Kơ nia.

Lễ Kết nghĩa anh em dân tộc Ê Đê (Đắk Lắk)

Nhà ở của người Ê Đê là nhà sàn dài, mái dốc, là nơi sinh sống của một hoặc nhiều hộ gia đình thuộc nhiều thế hệ trong một dòng họ. Mỗi hộ có một bếp lửa riêng, nhà dài Ê Đê luôn luôn có hai cầu thang ở hai khu hồi, cầu thang chính dành cho nam, cầu thang phụ dành cho nữ. Phía trước cầu thang là các sàn chiếu tới (như một sảnh đón). Bếp lửa dành cho khách được bố trí gần cửa chính, bên trái. Không gian khách và hội họp bên phải. Phía cầu thang phụ là không gian sinh hoạt gia đình. Nhà Ê Đê có thể bố trí các cửa sổ dọc theo hai vách dài.

 

Tái hiện Lễ hỏi chồng của dân tộc Ê Đê

Mái nhà Ê Đê có độ dốc rất lớn. Mái lợp bằng tranh, sườn mái làm bằng tre, nứa. Đối với nhà sàn dài, tấm tranh được đưa lên mái để lợp sau khi đã hoàn tất việc đặt sườn mái lên khung nhà. Đối với nhà sàn ngắn thì mái được làm hoàn chỉnh rồi khiêng đặt lên khung. Chính vì thế, nhà sàn Ê Đê có hai thanh quá giang ở mỗi khung, một thanh liên kết với cột và giằng dọc tạo thành khung, một quá giang của phần mái làm nhiệm vụ của một thanh khóa kéo. Cầu thang làm bằng gỗ, từ một thân gỗ lớn đẽo thành, có thể là tấm ván lớn hoặc là một thân cây tròn đẽo thành các bậc cấp.

 

Tái hiện Lễ hội cúng cây nêu cầu an

Nhà mồ người Ê Đê có thân nhà làm bằng gỗ, tre, nứa, mái lợp tranh, luôn đi kèm với các cột Kút và các tượng mồ. Tượng mồ Ê Đê khá phong phú, đa dạng, có thể là tượng người, cũng có thể là hình các vật dụng sản xuất, sinh hoạt của đồng bào thường ngày.

Bên trong nhà dài Ê Đê tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam chính giữa đặt ảnh bác Hồ thể hiện tình cảm của đồng bào Ê Đê đối với Bác, bên cạnh đó, trưng bày bộ sưu tập của gia đình cố nghệ sỹ nhân dân Y Moan, gồm ghế kpan, ghế chủ, ché cổ, trống cổ, không gian cồng chiêng, cột gưng và trưng bày những hiện vật khác như khung dệt, đàn tơ rưng, đinh năm, gùi,...

Từ năm 2016 đến nay, đồng bào dân tộc Ê Đê từ tỉnh Đắk Lắk đã bắt đầu về hoạt động thường xuyên tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam theo hình thức luân phiên.

 

Các vật dụng được trưng bày trong nhà dài Ê Đê

Tại đây, nhóm đồng bào đân tộc Ê Đê đã tổ chức nhiều hoạt động giới thiệu, quảng bá bản sắc văn hóa dân tộc mình đến với cộng đồng các dân tộc anh em và du khách tham quan như: Lễ Mừng nhà mới, Lễ Kết nghĩa anh em, Lễ Cúng bến nước, Lễ Cưới truyền thống, Lễ Cúng sức khỏe, Lễ Mừng cơm mới.

Bên cạnh đó, hoạt động hàng ngày của đồng bào như: dệt vải, chế tác nhạc cụ; biểu diễn dân ca, dân vũ: Thổi đinh năm, hát Aray, hát dân ca Ê Đê, những bài hát về Tây Nguyên, xoang, đánh cồng chiêng,....;giới thiệu sản vật dân tộc như: Cà phê, tiêu rừng, ca cao và những đồ lưu niệm làm từ thổ cẩm, gỗ...

 

Các bạn trẻ được nghệ dân Ê Đê hướng dẫn thổi nhạc cụ truyền thống

Đến làng dân tộc Ê Đê du khách sẽ được khám phá triến trúc độc đáo của nhà dài, lắng nghe những câu chuyện về sử thi, thần thoại; hòa vào âm nhạc nổi tiếng với bộ cồng chiêng, các loại nhạc cụ bằng tre nứa, vỏ bầu khô, diễn xướng dân gian như hát đối đáp, hát đố, hát kể gia phả, những điệu múa đặc sắc; thưởng thức ẩm thực đặc trưng của người Ê Đê; trò chuyện cùng nghệ nhân....qua đó hiểu thêm về văn hóa của dân tộc Ê Đê nói riêng và các dân tộc thiểu số Việt Nam nói chung, đó cũng sẽ là một trong những trải nghiệm ý nghĩa, thú vị cho du khách trong chuyến tham quan đến với Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Hải Yến